Ogólnopolski Młodzieżowy Kongres Energetyczny pod patronatem Parlamentu Europejskiego i Prezydenta Miasta Tychy.
Ogólnopolski Młodzieżowy Kongres Energetyczny w Tychach pod patronatem Parlamentu Europejskiego oraz Prezydenta Miasta Tychy w dniu 9.12.2011
Zespół Szkół Nr 1 im. G. Morcinka w Tychach od wielu lat preferuje nauczanie przez działanie. Młodzież uczestniczy w projektach edukacyjnych, dzięki którym nauka w szkole powiązana jest z ważnymi sprawami jakimi żyje współczesny świat. Jednym z takich problemów jest zaspokojenie rosnących w dużym tempie potrzeb energetycznych. Kurczące się zasoby węgla, ropy naftowej i gazu ziemnego wymuszają poszukiwanie nowych źródeł energii. Poziom życia młodego pokolenia uzależniony będzie od tego jak sobie z tym problemem poradzi. Dlatego uczniowie Zespołu Szkół Nr 1 im. G. Morcinka w Tychach uczestnicząc w unijnym programie „Partnerzy w Nauce” koordynowanym przez Uniwersytet Śląski realizują od dwóch lat projekt p.t. „Świat potrzebuje energii”. W wyniku pracy w tym projekcie dojrzewało przekonanie o konieczności zainteresowania problemami energetyki jak najszerszej grupy młodzieży. Powstał pomysł zorganizowania debaty młodzieży z ekspertami – naukowcami i praktykami w tej dziedzinie. Do organizacji Kongresu włączył się Instytut Fizyki Uniwersytetu Śląskiego oraz Spółka „Tauron Wytwarzanie”.
Aby zainteresować młodzież z całego kraju problemem energetyki, we wrześniu bieżącego roku Zespół Szkół Nr 1 im. G. Morcinka w Tychach ogłosił ogólnopolski konkurs „Nowe wyzwania polskiej energetyki”, którego wyniki ogłoszono podczas Kongresu. Niezależne jury złożone z pracowników naukowych i przedstawicieli fundatorów nagród wyłoniło laureatów konkursu. Nagrodę główną w konkursie w postaci wyjazdu do Parlamentu Europejskiego ufundowało Biuro Poselskie prof. Jerzego Buzka. Zdobywcami tej nagrody zostali uczniowie VIII LO im. M. Skłodowskiej – Curie w Katowicach. W konkursie brali również udział tyscy licealiści z II LO im. C.K. Norwida oraz z Zespołu Szkól Nr 1 im. G. Morcinka. Obie szkoły zostały uhonorowane wyróżnieniami i nagrodami rzeczowymi.
Podczas Kongresu odbyły się dwie debaty - „Polska energetyka jądrowa” oraz „Polskie szanse na zrównoważony rozwój”. Ponadto dr Stanisław Grygierczyk z Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum zaprezentował makietę pasywnego domu, w którym zastosowane będą nowoczesne energooszczędne technologie oparte o odnawialne źródła energii. Dyskutowano również o czystych technologiach w energetyce węglowej. Młodzież zadawała ekspertom wiele pytań zaskakując ich dużym zainteresowaniem tematyką Kongresu. Na Kongres udało się zaprosić znakomitych przedstawicieli nauki i przemysłu energetycznego. Z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie przyjechali prof. Jerzy Niewodniczański i prof. Zbigniew Hanzelka. Z Uniwersytetu Śląskiego przyjechali prof. Wiktor Zipper, prof. Krystian Roleder, prof. Piotr Skubała, dr Beata Kozłowska, dr Arkadiusz Bubak. Spółkę „Tauron Wytwarzanie”, która jest jednym z największych producentów energii w Polsce reprezentował mgr inż. Janusz Tchórz. W obradach Kongresu uczestniczył Tadeusz Oleksy – Koordynator Biur Poselskich prof. Jerzego Buzka, który przeczytał list Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, skierowany do młodzieży. Uczestnicy Kongresu wysłuchali również wystąpienia Pani europoseł Małgorzaty Hanzlik w postaci nagrania video, przygotowanego specjalnie na Kongres.
W trakcie organizacji Kongresu Uczniowie Zespołu Szkół nr 1 mieli okazję sprawdzić w praktyce swoje umiejętności organizacyjne i przetestować zasady przedsiębiorczości. Z kolei ci uczniowie, którzy przygotowali wystąpienia wprowadzające do dyskusji przed tak szacownym audytorium mieli doskonała lekcję sztuki prezentacji. Bez pomocy nauczycieli i Dyrekcji szkoły takie przedsięwzięcie byłoby niemożliwe. Należy podkreślić, że szkoła pozyskała wielu sprzymierzeńców i sponsorów. Kongres sponsorowały firmy ROSA, HAGER, FELLOWS oraz Euro –Centrum i Spółka Tauron Wytwarzanie.
Dzięki wspólnemu wysiłkowi Kongres udał się znakomicie. Z relacji uczestników wyciągamy tylko jeden wniosek. Młodzież potrzebuje więcej takich spotkań i więcej czasu na prawdziwe, poważne dyskusje o sprawach, które ich dotyczą.
B. Zegrodnik
Program Kongresu
OMKE
Ogólnopolski Młodzieżowy Kongres Energetyczny
w Tychach
9.12.2011
pod patronatem
Parlamentu Europejskiego
oraz Prezydenta Miasta Tychy Andrzeja Dziuby
Cele Kongresu:
- Wzrost wiedzy i świadomości na temat jednego z najważniejszych problemów współczesnego świata.
- Zwiększenie aktywności młodzieży wobec problemów energetycznych naszego kraju.
- Popularyzacja zachowań zmierzających do racjonalnego korzystania z energii.
- Zainteresowanie młodzieży energetyką, jako atrakcyjną dziedziną przyszłego rozwoju zawodowego.
- Kształtowanie społeczeństwa obywatelskiego.
9.00 – 9.30 Rejestracja uczestników
9.30 – 9.45 Otwarcie Kongresu
9.45 – 10.15 Ogłoszenie wyników konkursu „Nowe wyzwania polskiej energetyki” i rozdanie nagród
10.15 – 10.40 Wykład inauguracyjny „Energia jądrowa – wyzwanie XXI wieku” Prof. dr hab. Jerzy Niewodniczański (AGH Kraków)
10.40 – 11.45 Dyskusja panelowa p.t. „Polska energetyka jądrowa”
1. Wystąpienia wprowadzające do dyskusji
• Czy elektrownia jądrowa może być bezpieczna? (uczniowie)
• Co zrobimy z promieniotwórczymi odpadami z elektrowni jądrowej? (uczniowie)
• Katastrofa w elektrowni Fukushima (prof. dr hab. Wiktor Zipper)
2. Dyskusja z udziałem specjalistów (30 min.): prof. dr hab. Jerzy Niewodniczański, prof. dr hab. Wiktor Zipper, dr hab. Beata Kozłowska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska – Bernard Błaszczyk. Moderator dyskusji – prof. dr hab. Krystian Roleder
11.45 –12.15 Przerwa kawowa
12.15 – 12. 35 Wykład „Czyste technologie w energetyce węglowej” – mgr inż. Janusz Tchórz (Tauron)
12.35 – 13.45 Dyskusja panelowa p.t. „Polskie szanse na zrównoważony rozwój”
1. Wykłady wprowadzające do dyskusji:
• „Inteligentne systemy Smart Grid“ - prof. dr hab. Zbigniew Hanzelka (AGH Kraków)
• „Autonomia energetyczna w każdym domu” – prof. dr hab. Piotr Skubała (UŚ)
• „Czy odnawialne źródła energii mogą zaspokoić nasze potrzeby? – dr Janusz Mrzigod
2. Dyskusja z udziałem specjalistów (30 min.): prof. dr hab. Zbigniew Hanzelka, prof. dr hab. Piotr Skubała, dr Stanisław Grygierczyk, dr Janusz Mrzigod, Park Naukowo – Technologiczny Euro-Centrum zaprezentuje makietę „inteligentnego domu”, Moderator dyskusji dr Mirosław Piróg
13.45 – 14.15 Prezentacja prac laureatów konkursu „Nowe wyzwania polskiej energetyki”
14.15. – 14.30 Podsumowanie Kongresu i rozdanie opracowanych przez uczniów ulotek promujących racjonalne korzystanie z energii.
14.30 – 15.00 Poczęstunek dla gości.
Kongres odbędzie się w auli Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych w Tychach Al. Niepodległości 32
Organizatorzy:
1. Zespół Szkół Nr 1 im. G. Morcinka w Tychach – „Partnerzy w Nauce” (tel. kontaktowy 664 922 445)
2. Instytut Fizyki UŚ
3. Tauron Wytwarzanie S.A.
Energia elektryczna – towar luksusowy?
Włączając w domu telewizor, komputer, czy pralkę lub po prostu zapalając światło, nie zastanawiamy się skąd pochodzi energia, bez której wszystkie nasze domowe urządzenia stałyby się zbędnymi, zawadzającymi sprzętami. A warto sobie takie pytanie zadać, gdyż już niedługo może się okazać, że energia elektryczna jest dobrem luksusowym. Dlaczego? Wystarczy tylko zauważyć, że nasza planeta nie jest workiem bez dna. Zasoby węgla, ropy naftowej i gazu ziemnego na świecie kurczą się w dużym tempie, gdyż rozwój gospodarczy każdego kraju wiąże się z coraz większym zużyciem energii. Węgla, który w Polsce jest podstawowym źródłem energii elektrycznej starczy już tylko na około 40 lat. Ktoś powie, że możemy go sprowadzać z krajów gdzie jest go jeszcze trochę więcej (np. Australia), ale to już wiąże się z kosztami transportu, nie wspominając o wzroście cen związanym z rosnącym popytem przy malejącej podaży. Odnawialne źródła energii takie jak wiatr, energia słoneczna, energia wody, czy biomasa nie zaspokoją naszych rosnących potrzeb. Czy to oznacza konieczność zmniejszenia tempa rozwoju? Czy jesteśmy gotowi zrezygnować z obecnego poziomu życia? A jak przekonać do tego Chiny i Indie, których gospodarka właśnie teraz łapie wiatr w żagle i zużywa ogromne ilości energii? Możemy się tym nie przejmować i udawać, że nie ma problemu. Będziemy wtedy przypominać niefrasobliwego człowieka, który widząc, że ma jeszcze dwa wiadra węgla w piwnicy śpi spokojnie i zacznie się dopiero martwić, gdy nie będzie miał nic.
Energia stała się problemem, który pokazuje, że wszyscy jedziemy na tym samym wózku – cały świat dostrzega, że zapasy tradycyjnych źródeł energii kurczą się, a nowocześni pesymiści ostrzegają nas przed upadkiem cywilizacji spowodowanym brakiem energii. Czy powinniśmy traktować te ostrzeżenia poważnie? Czy spełni się arabskie przysłowie, które mówi „Mój ojciec jeździł na wielbłądzie, ja prowadzę samochód, mój syn lata samolotem, a jego syn będzie jeździł na wielbłądzie.”?
Jaką mamy alternatywę? Czy gaz łupkowy uratuje Polskę przed kryzysem energetycznym? A może warto wykorzystać energię jądrową? Czy dziś jesteśmy w stanie zaakceptować takie elektrownie w naszym kraju i przestrzegać bardzo wysokich norm bezpieczeństwa obowiązujących w takich elektrowniach? Czy Polacy są dość zdyscyplinowani, żeby ściśle stosować się do procedur zapewniających bezpieczeństwo? Czy słowiańska fantazja nam tutaj nie przeszkodzi? Wszystko będzie zależało od wiedzy społeczeństwa na ten temat. Warto też wiedzieć, że dookoła naszego kraju, w odległości tylko około 300 km od granic Polski pracuje obecnie 10 elektrowni jądrowych. Mają je wszyscy nasi sąsiedzi, poza Białorusią. Wiadomo też, że Czechy planują rozwijać energetykę jądrową, a my im tego nie zabronimy. Czy w takiej sytuacji można mówić, że najlepszą ochroną przed promieniowaniem z elektrowni jądrowej jest brak takiej elektrowni w Polsce?
Niemcy deklarują, że będą stopniowo wycofywać się z energii jądrowej. Zobaczymy, czy za deklaracjami pójdą czyny. A swoją drogą czy często słyszymy o katastrofach w elektrowniach jądrowych? Powszechnie znane są dwa takie przypadki – Czarnobyl i Fukushima. Pierwszy zdarzył się z winy ludzi, a drugi z powodu katastrofy naturalnej (trzęsienie ziemi i Tsunami).
Coraz częściej słyszy się o jeszcze innych możliwościach, które związane są ze zrównoważonym rozwojem. Na czym to polega? Chodzi o energetykę opartą na budowie dużej liczby małych jednostek produkujących energię, rozproszonych po całym kraju.
Uczniowie i nauczyciele Zespołu Szkół Nr 1 im. G. Morcinka w Tychach, widząc wagę problemu podjęli się organizacji Ogólnopolskiego Kongresu Energetycznego, który odbył się 9.12.2011 r. w Tychach. Kongres miał charakter debaty młodzieży z naukowcami i specjalistami reprezentującymi bardzo różne poglądy na temat możliwych rozwiązań w obliczu kryzysu energetycznego. Młodzież wysłuchała krótkich wykładów, po czym zadawała pytania biorąc udział w dyskusjach. Taka forma edukacji z pewnością pomoże podejmować młodemu pokoleniu świadome decyzje w tej ważnej sprawie. Prawdopodobnie niektórzy z nich, dzięki tej debacie, podejmą ważne decyzje związane z wyborem przyszłego zawodu. Bezpieczeństwo energetyczne, to przede wszystkim problem młodego pokolenia. Od tego jak sobie z nim poradzą, będzie zależał poziom ich życia.
Wyniki konkursu
Wyniki Ogólnopolskiego Konkursu "Nowe wyzwania polskiej energetyki"
Laureatów konkursu wyłoniło jury w składzie:
- dr hab. Beata Kozłowska - Uniwersytet Śląski
- dr Arkadiusz Bubak - Uniwersytet Śląski
- Tadeusz Oleksy - Koordynator Biur Poselskich prof. Jerzego Buzka
- Bartosz Nowak - Tauron Wytwarzanie S.A.
I miejsce - Sandra Myca i Barbara Kulej wraz z opiekunem Panią mgr Anną Kafel z VIII LO im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach.Jury konkursu przyznało trzy rownorzędne wyróżnienia:
II miejsce - Marta Jakóbczyk i Maciej Caputa wraz z opiekunem Panią mgr Bożeną Piątek z Zespołu Szkół Mechaniczno- Elektrycznych w Żywcu.
III miejsce - zdobyli Jakub Hajduk i Oskar Dziura wraz z opiekunem Panią mgr Anną Kafel z VIII LO im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach.
- Sylwia Gołąb i Anna Urbańczyk (opiekun - mgr Barbara Zegodnik) - Zespół Szkół Nr 1 im. G. Morcinka w Tychach,
- Dominika Kazior i Piotr Goj (opiekun - mgr Henryk Rej) - II LO z Oddziałami Integracyjnymi im. C.K. Norwida w Tychach.
- Tomasz Brózda i Marcin Mroczka (opiekun - mgr Henryk Rej) - II LO z Oddziałami Integracyjnymi im. C.K. Norwida w Tychach.
Sponsorami nagród w konkursie byli:
- Biuro poselskie prof. J. Buzka ufundowało nagrodę za I miejsce (wyjazd do Parlamentu Europejskiego)
- Spółka Tauron Wytwarzanie ufundowała nagrody za II i III miejsce (sprzęt elektroniczny)
- Sponsorami nagród (sprzęt elektroniczny) za wyróżnienia byli:
- Park Naukowo-Technoloiczny Euro-Centrum w Katowicach,
- Regionalne Centrum Gospodarki Wodno-Ściekowej w Tychach,
- Firma Fellowes
Reportaż
Wyobrażacie sobie życie bez prądu? W tej kwestii każde, nawet najbardziej podzielone społeczeństwo staje się zgodne i właściwie w całości odpowiada NIE. Jest to szczególnie ważne dla ludzi młodych. Dla nich perspektywa braku energii elektrycznej doprowadziłaby do utraty sensu życia, czego dowodem jest chociażby bardzo silne przywiązanie młodzieży do środków nowoczesnej komunikacji. Zatem młodzi nie wyobrażają sobie życia bez prądu, ale czy posiadają podstawową wiedzę na temat perspektyw energetycznych, które wcale nie są tak optymistyczne jakby się mogło wydawać? Odpowiedź, podobnie jak w przypadku pierwszego pytania brzmi NIE. Organizatorzy OMKE czyli Ogólnopolskiego Młodzieżowego Kongresu Energetycznego w Tychach zauważyli ten problem i dali młodzieży szanse na zdobycie cennej wiedzy w kwestii energii elektrycznej oraz możliwość wymiany poglądów w dziedzinie energetyki. Należy dodać, że to nasza szkoła była głównym organizatorem Kongresu, a współorganizatorami byli Instytut Fizyki Uniwersytetu Śląskiego oraz Spółka "Tauron Wytwarzanie", która jest jednym z największych dostawców energii elektrycznej w naszym kraju.Kongres odbył się w auli Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych w Tychach. Zaproszone zostały wybitne osobistości związane z tematyką kongresu, które podzieliły się swoją wiedzą oraz swoimi przemyśleniami i wnioskami z obecnymi na sali młodymi ludźmi. Młodzież uczestnicząca w kongresie początkowo podeszła do tematu lekceważąco, jednak kolejne prezentacje i wykłady wzbudziły ich zainteresowanie. Słowa prezydenta Mieczysława Podmokłego: „Jesteście przyszłością Polski” zostały odebrane bardzo poważnie. Jak się okazuje perspektywa polskiego bezpieczeństwa energetycznego nie jest w pełni stabilna. Złoża węgla kamiennego z którego produkowana jest zasadnicza większość prądu w Polsce starczą na około 30 lat. W tej sytuacji pokolenie młodych musi wypracować skuteczne rozwiązania aby nie doprowadzić do tego, że prąd stanie się dobrem luksusowym. Czy postawić na energię jądrową, czy raczej na źródła energii odnawialnej? Zwolennicy jednego, jak i drugiego rozwiązania przedstawili w ramach kongresu swoje racje.
Zgodnie z programem, pierwsza część kongresu zdominowana była przez zwolenników energii atomowej. Jako pierwszy zabrał głos prof. dr hab. Jerzy Niewodniczański z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Pan prof. J. Niewodniczański poświęcił swój wykład p.t. Energia jądrowa – wyzwanie XXI wieku” na wyjaśnienie istoty elektrowni jądrowych. Słuchacze poznali zasadę działania tego typu elektrowni, ich możliwości energetyczne, rodzaje reaktorów (ciekawostką tutaj są tzn. małe reaktory SMR instalowane nawet na statkach), na obecnie wykorzystywane technologie oraz otrzymali dawkę wiedzy historycznej dotyczącą rozwiązań jądrowych nie tylko w dziedzinie energetycznej. W dalszej części wykładu, pojawiły się zaskakujące dane. Energia z kilograma paliwa jądrowego równoważna jest energii ze spalania 2 500 000 kg węgla. Dowiedzieliśmy się, że na świecie mamy 434 reaktory jądrowe w 31 krajach, a ich moc odpowiada 15 % światowej energii. We we Francji mamy 58 reaktorów, w USA aż 104 reaktory, 14 na 27 państw Unii Europejskich posiada elektrownie jądrowe…to tylko przykładowe, dla większości zaskakujące informacje, które pojawiły się w wystąpieniu Pana prof. Niewodniczańskiego. Na koniec wykładowca wyjaśnił słuchaczom, że „jesteśmy w cieniu atomu” ponieważ nasz kraj otacza aż 9 elektrowni jądrowych. Pojawiły się wady i zalety „atomu”. Do zalet można zaliczyć bezpieczeństwo energetyczne, łatwo przechowalne paliwo, przyjazna środowisku, tania energia, łatwa logistyka paliwa, wstępne bezpieczeństwo paliwowe na 300 lat. Wady to : koszt inwestycji, radiacja (mniejsza niż w przypadku elektrowni węglowych!), prawdopodobieństwo awarii ( 10-5), odpady radioaktywne, możliwość proliferacji czyli np. terroryzm. Mówca powiedział również, że obecna technologia reaktorów jądrowych III generacji jest bardzo zaawansowana (odnawianie paliwa), takie reaktory prawdopodobnie powstaną w Polsce. Obecnie trwają pracę nad reaktorami IV generacji. Ogólny wydźwięk wykładu to wizja przyszłości Polski i świata, gdzie dominuje bezpieczna, wydajna, ekologiczna i tania energetyka jądrowa.
Po wykładzie Pana prof. Niewodniczańskiego, wystąpiły uczennice z Zespołu Szkół nr 1 w Tychach. Katarzyna Majchrzak i Natalia Uszok przedstawiły słuchaczom interesującą prezentację multimedialną, której istotą była odpowiedź na pytanie: „Czy elektrownia jądrowa może być bezpieczna?” Uczennice w swojej prezentacji podobnie jak poprzedni mówca przedstawiły szokujące porównanie dotyczące elektrowni węglowych w konfrontacji z atomowymi, gdzie definitywną przewagę ma „atom”. W dalszej części prezentacji pojawiła się informacja, że promieniowanie radioaktywne w rzeczywistości towarzyszy nam na co dzień (w glebie, skałach, żywności). Spora część prezentacji poświęcona była udowodnieniu, że obecna technologia wykorzystywana w elektrowniach atomowych jest bezpieczna i relatywnie niesie mniejsze zagrożenia niż elektrownie węglowe. Na koniec, autorki prezentacji przedstawiły wyniki ankiety przeprowadzonej wśród uczniów Zespołu Szkół nr 1 w Tychach, odnośnie budowy elektrowni atomowych w Polsce. Wynik był jednoznaczny, mianowicie zdecydowana większość uczniów opowiedziała się na TAK (73%)
Jakub Tustanowski oraz Kamil Sowa z VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej Curie w Katowicach również przygotowani prezentację. Starali się odpowiedzieć na pytanie: „Co robić z odpadami promieniotwórczymi?” Definicja odpadów, przyczyna powstawiania i ich klasyfikacja to kwestie, które uczniowie z Katowic poruszyli jako pierwsze. Słuchacze dowiedzieli się, co z odpadami robią potęgi jądrowe. Uściślając USA, Niemcy, Rosja przechowują odpady wyłącznie pod ziemią. Francja i Wielka Brytania oprócz tradycyjnego przechowywania posiada zakłady przetwarzające zużyte paliwo jądrowe. Prezentujący poruszyli kwestie nowoczesnych reaktorów jądrowych, które przetwarzają wykorzystane paliwo. Polega to na przetworzeniu zużytego uranu w aktywny pluton. Uczniowie uświadomili młodzieży, ze na terenie naszego kraju znajduje się jeden reaktor oraz składowisko odpadów promieniotwórczych. Pod koniec licealiści, w sposób ironiczny przedstawili absurdalne ich zdaniem argumenty sprzeciwu dla „atomu” głoszone przez ekologów. Włoska mafia, która zatapia statki z odpadami promieniotwórczymi – to jeden z przytoczonych „argumentów”.
Następną osobą, która zabrała głos na kongresie był prof. dr hab. Wiktor Zipper z Uniwersytetu Śląskiego. Doktor Zipper postanowił przekazać uczestnikom OMKE swoje spostrzeżenia na temat awarii elektrowni jądrowej w Japonii w wykładzie zatytułowanym „Katastrofa w elektrowni Fukushima” Wykład rozpoczął się od przypomnienia, że ostatni wypadek związany z awarią elektrowni atomowej (pomijając Japonie - Fukushima ) miał miejsce 25 lat temu. To świadczy, że elektrownie tego typu są stosunkowo bezpieczne. Bezpośrednią przyczyną awarii w elektrowni Fukushima było ogromne trzęsienie ziemi na poziomie 9 w skali Richtera, owa elektrownia przystosowana była maksymalnie do trzęsienia na poziomie 6 w skali Richtera. Mówca uświadomił nam, że przyczyn tej awarii było więcej. Przestarzała technologia, ignorowanie doniesień o złym stanie elektrowni i wreszcie potężne tsunami powstałe na skutek trzęsienia ziemi. Kolejnym elementem wykładu było podanie informacji na temat strat, otóż okazuję się, że zniszczeniu uległy 4 z 6 reaktorów. Trzy nie pracowały, jednak jeden z nich został uszkodzony skutkiem pracującego. Prof. Zipper przedstawił słuchaczom dokładny przebieg wydarzeń oraz opowiedział o obecnie stosowanych środkach bezpieczeństwa jądrowego w Japonii. Obecnie pracuje tam 11 elektrowni, reszta trafiła do przeglądu technicznego. Za podsumowanie wykładu można uznać fakt, iż elektrownia w Japonii wyposażona była w starsze reaktory II generacji, które na pewno nie powstaną w Polsce, toteż prawdopodobieństwo wystąpienia awarii związanej z klęską żywiołową jest bliskie 0 %.
Po serii wykładów i prezentacji nadszedł czas na dyskusję panelową zatytułowaną „Polska energetyka jądrowa”, podczas której na pytania uczestników kongresu odpowiadali zwolennicy „atomu”. Trzeba przyznać, że dyskusja była żywa i zaowocowała wieloma konkretnymi informacjami. Moderatorem dyskusji był prof. dr hab. Krystian Roleder - dyrektor Instytutu Fizyki UŚ. Podczas dyskusji zostały poruszone kwestie związane z lokalizacją, planowanej elektrowni jądrowej w Polsce. Okazuję się, że wybranym miastom zależy na tym, aby elektrownia stanęła właśnie na ich terenie, ponieważ wiąże się to z nowymi miejscami pracy oraz wpływami podatków do budżetu gminy. Uczestnicy dyskusji mówili, że największym problemem elektrowni jądrowych jest ludzki strach, postulowali jednocześnie, że nie należy się bać, tylko zrozumieć zagrożenie i w rozsądny sposób korzystać z możliwości „atomu”. Największym zagrożeniem jest zła wola operatora, dajmy na to terrorysty. Eksperci odnieśli się również do głosu opozycji. Ich zdaniem ekolodzy chcą wystraszyć ludzi płytkimi argumentami i wyolbrzymianiem faktów. W tym momencie powiedziano o chmurze radioaktywnej, która przybyła nad Polskę z Japonii. Była ona całkowicie bezpieczna, gdyż dawka promieniowania była znikoma. W dyskusji pojawiały się również pytania z publiki kwestionujące zasadność budowy elektrowni jądrowych, takie jak np. "dlaczego tyle inwestuje się w energetykę jądrową?" lub "dlaczego nie zainwestujemy w energię słoneczną?"
Nie można jednej technologii stawiać jako kontrę wobec innej technologii . Polska rozwija energię odnawialną ale te źródła są mało opłacalne. Energia słoneczna w naszych warunkach nie jest wcale taka wydajna. Działa jak świeci słońce…poza tym Unia Europejska wiele pieniędzy przeznacza na alternatywne źródła energii, a ani grosza na atom” – tak brzmiała odpowiedź ekspertów.
Słuchacze pytali także o wpływ nowych elektrowni na rachunki za energiś elektryczna dla przeciętnego Polaka oraz o to, czy stać nasz kraj na tak potężne inwestycje jak budowa nowych elektrowni. Eksperci odpowiedzieli, że budowa tego typu elektrowni ma na celu obniżenie rachunków, a inwestycja jest słuszna bo w momencie pełnej realizacji planów pokryje 15 % zapotrzebowania energetycznego Polski, a to dużo…
Po przerwie, pałeczkę przejęli zwolennicy odnawialnych źródeł energii, czyli jednocześnie przeciwnicy elektrowni atomowych. Tę część kongresu rozpoczął mgr inż. Janusz Tchórz z firmy Tauron. Nie mówił on bezpośrednio o alternatywnych źródłach energii, ani nie krytykował „atomu” skupił się na węglu, a konkretnie na projekcie: „Czyste technologie w energetyce węglowej” Polska to węglowa potęga, ale korzystanie z węgla w obecnym wymiarze na dłuższą metę jest nieracjonalne. Z jednej strony jest to ograniczony surowiec (za około 30 lat nasze złoża się skończą, a za 100 lat węgiel definitywnie zniknie z powierzchni ziemi), z drugiej zaś spalanie węgla obfituje w wytwarzanie dwutlenku węgla. Taki stan rzeczy będzie skutkował drożyzną cen energii i znacznym podniesieniem się temperatury na Ziemi (efekt cieplarniany). Pokolenie młodych musi zapewnić sobie i innym nowe rewolucyjne rozwiązania, aby nie spełnił się czarny scenariusz. Jedno z nich jest już gotowe to „Projekt Kędzierzyn” (w ramach projektu: „Czyste technologie w energetyce węglowej”) . Przedstawiciel firmy Tauron przybliżył słuchaczom założenia tego projektu. Projekt sprawia, że elektrownie węglowe stają się niemal w całości czystą technologią (eliminacja CO2). Mówca zakończył swój wykład stwierdzeniem, że naprawdę potrzebujemy technologii czystego węgla.
Prof. dr hab. Zbigniew Hanzelka z Akademii Górniczo Hutniczej w Krakowie poświęcił swój wykład inteligentnym systemom zapewniającym racjonalne wykorzystanie energii elektrycznej. Są to inteligentne systemy Smart Grid. Ta technologia to nowy wymiar energetyki. Opiera się ona przede wszystkim na maksymalnym wykorzystaniu tego co do tej pory udało się nam osiągnąć w dziedzinach wytwarzania prądu. System Smart Grid obejmuje całość - od dostawcy do odbiorcy. Charakteryzuje się tym, że jest inteligentny, wydajny, elastyczny, motywujący (relacja dostawca-biorca na zasadzie partnerstwa), wysokiej jakości, ekologiczny, odporny (odporna sieć). Taki system to przyszłość. Smart Grid jest odpowiedzią na cele europejskie: wzrost bezpieczeństwa i niezawodności dostawy energii, wzrost efektywności i racjonalności wykorzystania, nowa rola odbiorcy. Pan prof. Zbigniew Hanzelka zakończył swój wykład przedstawieniem procesu wdrażania Smart Grid, który zaczyna się od edukacji, a kończy na komercjalizacji.
Kolejny głos, to mocny sprzeciw dla źródeł energii nieodnawialnej. Profesor dr hab. Piotr Skubała z Uniwersytetu Śląskiego udowadniał słuchaczom w wykładzie „Autonomia energetyczna w każdym domu” , że oparcie się na odnawialnych źródłach energii, to jedyne racjonalne rozwiązanie dla świata. Genezą wykładu było zobrazowanie odbiorcom dramatycznego stanu naszej planety. Gazy cieplarniane w atmosferze biją rekordy stężenia, a stan ekosystemów jest coraz gorszy. Przykładem potwierdzającym taki stan rzeczy jest fakt, że życie w oceanach obumiera. Opieranie się w tej sytuacji na źródłach energii nieodnawialnej jest więc skrajnie nieodpowiedzialne, ponieważ to elektrownie węglowe wytwarzają potężne ilości dwutlenku węgla. Wykładowca z Uniwersytetu Śląskiego rzucił szeregiem przykładów mówiących o tym, że OZE są dobrym wyborem (przyjazne dla środowiska, dostępne dla każdego, niskie koszty jednostkowe). Pan prof. Skubała przedstawił również takie dane, które mówiły, że OZE mogą być wydajniejsze niż nieodnawialne. Wykład spuentował słowami: „Czas najwyższy obudzić się ze zbiorowej śpiączki” . Bardzo ważna kwestia, o której powiedział trochę prof. Skubała, to wydajność odnawialnych źródeł energii.
Z kolei dr Janusz Mrzigod starał się odpowiedzieć na pytanie: „Czy odnawialne źródła energii mogą zaspokoić nasze potrzeby?” W pierwszej kolejności wykładowca wspólnie z uczestnikami kongresu zastanawiał się, która alternatywna metoda pozyskiwania energii ma szansę być rentowna w naszym kraju. Energetyka wodna (płytkie morze), geotermalna (brak terenów), słoneczna (niekorzystny klimat) i wiatrowa (droga instalacja, niszczenie krajobrazu, śmierć ptaków) nie przyniosą wielkich efektów, ponieważ warunki geograficzne i ekonomiczne Polski są dla tych rozwiązań niekorzystne. Najbardziej opłacalna wydaję się zatem energia pozyskiwana ze spalania biomasy oraz kolektory słoneczne podgrzewające wodę (nie wymagają tyle słońca co zwykłe kolektory słoneczne). Jeśli chodzi o wydajność OZE to przykładem potwierdzającym ich dostateczność była Norwegia. Mówca podał, iż tam hydroelektrownie zapewniają 98,5% zapotrzebowania energetycznego całego kraju. Gdyby zainstalować panele słoneczne w Afryce np. na terenach pustynnych (potężna ilość światła słonecznego) to ich wydajność pozwoliła by zaspokoić zapotrzebowanie energetyczne całej Europy, jednak problemem jest transport prądu. Czy zatem nieodnawialne źródła energii są spisane na straty? Nie, ale należy zmodernizować metody ich działania na bardziej przyjazne środowisku. Takie projekty już się pojawiają. Nie możemy siedzieć z założonymi rękoma, musimy działać i dbać o naszą planetę.
Druga dyskusja zatytułowana „Polskie szanse na zrównoważony rozwój” nie zawierała jednoznacznego głosu na nie dla „atomu”. Moderatorem tej dyskusji był – dr hab. Mirosław Piróg z Uniwersytetu Śląskiego Eksperci apelowali o zrównoważony rozwój. Ich zdaniem staniemy się zaściankiem, jeśli skupimy się wyłącznie na energetyce jądrowej, gdyż takie potęgi jak USA i Chiny idą w kierunku energii odnawialnej. W dalszej części padły fakty dotyczące budownictwa. Okazuję się, że w roku 2020 wszystkie budynki w UE będą budowane na zasadzie niskiego poboru energetycznego. Przywołana Unia Europejska jest dla zwolenników OZE wielką nadzieją, gdyż sporo inwestuje w to rozwiązanie. Eksperci pokładają nadzieję, że nowa strategia budżetowa będzie im jeszcze bardziej przychylna. Pojawił się głos opozycji mówiący że: „nowe reaktory będą w 60 procentach wykorzystywać uran i sprzyjają środowisku nawet bardziej od : czystego spalania węgla”. Wreszcie pojawiły się obawy ze strony publiczności: Czy Smart Grid nie jest próbą stworzenia czegoś co jest mądrzejsze od samych twórców? Rozwiązania te wydają się być kosmiczne. Tworzenie sztucznej inteligencji jest naszym celem, ma pomóc człowiekowi, a nie zastępować go – odpowiadali eksperci. Kolejne pytanie brzmiało: Jak wygląda kwestia zatrudnienia w przypadku obu rozwiązań? Zrówno głos przeciwników i zwolenników atomu potwierdził, że w obu przypadkach będzie wiele nowych miejsc pracy. Eksperci zakończyli swoją dyskusje informacją, że Szwajcaria do roku 2020 planuje oprzeć swoją produkcję energii wyłącznie na energetyce odnawialnej.
Po dyskusji, pojawiły się jeszcze dwa elementy. Przedstawiciel Parku Naukowo – Technologicznego Euro-Centrum dr Stanisław Grygierczyk zaprezentował makietę „inteligentnego domu”, a przedstawiciel firmy ROSA, opowiedział o rewolucyjnym, bardzo energooszczędnym systemie lamp ulicznych opartych na technologii oświetleniowej LED.
Kongres w sposób bardzo dokładny przekazał uczestnikom wiedzę dotyczącą wytwarzania energii elektrycznej. Do nich należy teraz decyzja po której stronie się opowiedzą. Obie grupy ekspertów mają swoje racje i nie można jednoznacznie wskazać lepszego rozwiązania.
Kongresowi towarzyszył konkurs "Nowe wyzwania polskiej energetyki", w którym uczestniczyli uczniowie z różnych miast. Jurorami konkursu byli przedstawiciele Spółki Tauron, pracownicy naukowi UŚ oraz Koordynator Biur Poselskich prof. Jerzego Buzka. Wyjazd do Parlamentu Europejskiego był nagrodą za I miejsce. Zdobywcami tej nagrody zostali uczniowie VIII LO w Katowicach. Nasza szkoła zdobyła w konkursie wyróżnienie, za które gratulacje należą się uczennicom z klasy III b LO Sylwii Gołąb i Annie Urbańczyk, które przygotowały się do konkursu pod opieką pani mgr Barbary Zegrodnik.
OMKE został zorganizowany w ramach projektu „Partnerzy w nauce” który realizowany jest w Zespole Szkół nr 1 w Tychach. Patronat nad kongresem sprawował Parlament Europejski oraz Prezydent Miasta Tychy - Andrzej Dziuba. Młodzież była mile zaskoczona słowami Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego prof. Jerzego Buzka, skierowanymi do uczestników kongresu, które przekazał nam Pan Tadeusz Oleksy - koordynator jego biur poselskich. Czuliśmy się również bardzo docenieni słowami Pani europosłanki Małgorzaty Handzlik, która specjalnie dla nas, wprost z Parlamentu Europejskiego, przygotowała wystąpienie w formie nagrania wideo.
Bartosz Makowiec - kl. III c LO


